มะเร็งเต้านม รักษาได้ถ้าเข้าใจ: รู้จักชนิดของโรค แนวทางการรักษา และบทบาทของภูมิคุ้มกัน

ในเชิงกลไก เบต้ากลูแคนออกฤทธิ์โดยการจับกับตัวรับจำเพาะบนผิวของเซลล์ภูมิคุ้มกัน เช่น แมคโครฟาจ นิวโทรฟิล และเซลล์เพชฌฆาตธรรมชาติ (Natural Killer cells) ซึ่งเมื่อถูกกระตุ้น เซลล์เหล่านี้จะเข้าโจมตีเซลล์ที่ผิดปกติ พร้อมทั้งหลั่งสารสื่อภูมิคุ้มกันหลายชนิด เช่น TNF, IL-1, IL-6 และอินเตอร์เฟียรอนออกสู่กระแสเลือด จึงถือเป็นสารที่ทำงานในลักษณะ “ปรับและกระตุ้น” ระบบภูมิคุ้มกันโดยกำเนิด (innate immunity) มากกว่าจะออกฤทธิ์ทำลายเซลล์โดยตรง clinicaltrials

ด้วยคุณสมบัตินี้ ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาจึงมีความสนใจศึกษาบทบาทของเบต้ากลูแคนในกลุ่มผู้ป่วยมะเร็ง รวมถึงมะเร็งเต้านม ตัวอย่างเช่น การศึกษาเชิงคลินิกในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมระยะลุกลามของ Demir และคณะ (2007) ที่มหาวิทยาลัยอิสตันบูล พบว่าการรับประทานเบต้ากลูแคนชนิด 1-3,1-6 ต่อเนื่อง 15 วัน สัมพันธ์กับการเพิ่มขึ้นของจำนวนโมโนไซต์ในเลือด และการแสดงออกของเครื่องหมายการทำงานอย่าง CD95 และ CD45RA ที่สูงขึ้น สอดคล้องกับสมมติฐานเรื่องการกระตุ้นการทำงานของเซลล์ภูมิคุ้มกัน ScienceDirect

นอกจากนี้ยังมีการทดลองแบบสุ่ม ปกปิดสองทาง และมีกลุ่มควบคุมด้วยยาหลอก (randomized double-blind placebo-controlled trial) ที่ศึกษาผลของเบต้ากลูแคนต่อคุณภาพชีวิตของผู้หญิงที่เป็นมะเร็งเต้านมระหว่างได้รับเคมีบำบัด โดยตั้งอยู่บนคุณสมบัติด้านการปรับภูมิคุ้มกันที่อาจช่วยบรรเทาผลข้างเคียงจากคีโม ขณะที่การศึกษาในผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับเคมีบำบัดกลุ่มอื่น ๆ ก็ชี้ว่าเบต้ากลูแคนสามารถทนได้ดีและอาจมีผลดีต่อการสร้างเม็ดเลือด ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญ เพราะการรักษามะเร็งมักกดการทำงานของไขกระดูกและภูมิคุ้มกันลง PubMedScienceDirect

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ต้องเน้นย้ำอย่างตรงไปตรงมาคือ งานวิจัยเหล่านี้ส่วนใหญ่ยังเป็นการศึกษาขนาดเล็กและระยะสั้น ที่วัดผลด้านตัวชี้วัดทางภูมิคุ้มกันเป็นหลัก นักวิจัยจึงระบุว่ายังจำเป็นต้องมีการทดลองทางคลินิกที่ออกแบบมาอย่างดีเพิ่มเติม เพื่อยืนยันประสิทธิผลที่แท้จริง และยังไม่มีคำตอบชัดเจนว่าผลด้านภูมิคุ้มกันจะแปลเป็นประโยชน์ทางคลินิกได้มากน้อยเพียงใด ด้วยเหตุนี้ บทบาทของเบต้ากลูแคนจึงควรถูกเข้าใจในฐานะ “ทางเลือกหนึ่งในการดูแลสุขภาพภูมิคุ้มกันโดยรวม” ไม่ใช่การบำบัดหรือรักษาโรค และผู้ป่วยที่อยู่ระหว่างการรักษาควรปรึกษาแพทย์ผู้ดูแลก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใด ๆ เสมอ ScienceDirect